Chi phí vận tải đường sắt, đường thủy rẻ hơn sao "vẫn ế"?

Theo Bộ Giao thông Vận tải, vận chuyển hàng hóa bằng đường thủy nội địa chi phí chỉ bằng 25%-40% so với đường bộ, đường biển cũng rẻ hơn 15%-20% so với đường bộ. Còn cước vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt tuyến Hà Nội - Lào Cai chỉ bằng 60% đường bộ, tuyến TP HCM - Hà Nội chỉ bằng 50%...

Chi phí rẻ, cộng thêm năng lực còn dư thừa nhưng loại hình vận chuyển hàng hóa bằng đường thủy, đường sắt vẫn không thu hút được doanh nghiệp (DN). Nguyên nhân là do năng lực xếp dỡ, trung chuyển container của các cảng biển, ga đường sắt, đường thủy còn hạn chế đã đẩy chi phí và thời gian trung chuyển hàng hóa lên cao.

Đã yếu còn phải xin - cho

Ông Lê Văn Tiến - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hàng hóa đường bộ Hải Phòng, Giám đốc Công ty TNHH Vận tải Thương mại Hà Anh - cho rằng trên lý thuyết, phí đường bộ đắt hơn nhưng thực tế không phải như vậy. Cụ thể, với đường sắt, chi phí đầu tư phương tiện, khấu hao tài sản thấp, một toa tàu có thể kéo tới vài container hàng nặng trong khi đường bộ mỗi chuyến chỉ kéo được 1 container.

Với đường thủy, nếu công suất máy tương đương ô tô thì chở được lượng hàng nhiều nhất có thể bằng 10 ô tô trong khi tiêu hao nguyên vật liệu ít hơn, chi phí khấu hao cũng nhỏ hơn đường bộ. Tuy nhiên, cả 2 loại hình này đều phải qua khâu trung gian vận chuyển, bốc dỡ, trong khi đường nối từ cảng đến cảng, cảng đến kho chưa được xây dựng thuận tiện.

“Lý thuyết thì vận tải đường sắt, đường thủy giá rẻ hơn nhưng các chi phí khác lại đội giá thành lên không kém đường bộ; chưa kể do qua nhiều khâu trung gian chuyên chở, bốc xếp nên quản lý hàng hóa cũng rất phức tạp” - ông Tiến nói.

Cước vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt chỉ bằng 50%-60% đường bộ nhưng vẫn không thu hút được doanh nghiệp

Ông Nguyễn Văn Lộc, Phó Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đường Biên Hòa, cho rằng với ngành mía đường, nếu vận chuyển được bằng đường thủy, đường sắt thì vô cùng thuận lợi. “Tuy nhiên, hiện nay vẫn phải dựa vào đường bộ là chính, một số khác vận chuyển bằng đường thủy, còn đường sắt thì không trông mong vì năng lực vận chuyển kém” - ông Lộc nói.

Ông Lộc kể DN ông đã từng đến đặt vấn đề vận chuyển mía đường với ngành đường sắt nhưng ngành này không nhận vì năng lực không chở nổi. Ngoài ra, các DN không hề dễ ký được hợp đồng vận chuyển bởi ngoài vấn đề năng lực thì còn ở cơ chế xin - cho làm khó DN.

Ông Lộc cũng cho biết nhiều tuyến vận chuyển dài từ Nam ra Bắc đã được chở bằng đường thủy và loại hình này có giá thấp nhất. Thế nhưng, đi bằng đường thủy còn phải tính đến việc vận chuyển hàng hóa từ kho ra cảng, bốc dỡ từ cảng đến nơi tiêu thụ nên giá tuy rẻ mà thành đắt.

Doanh nghiệp phải rất chủ động

Ông Văn Đức Mười, Tổng Giám đốc Công ty Việt Nam Kỹ nghệ súc sản (Vissan), cho biết lâu nay Vissan sử dụng song song vận tải đường bộ và đường sắt với tỉ lệ khoảng 6-4 để chuyển hàng ra miền Trung, miền Bắc. Do chi phí vận chuyển đi vào chi phí thực, từ khi Bộ Giao thông Vận tải siết chặt kiểm soát tải trọng xe, các nhà xe tăng giá, công ty tiết kiệm chi phí bằng cách giảm bớt số chuyến đi bằng đường bộ, tăng gửi hàng theo đường sắt (tỉ lệ khoảng 20%-80%). Tính trung bình, chi phí vận chuyển bằng đường sắt chỉ bằng 2/3 so với đường bộ.

Trước đây, việc gửi hàng theo đường sắt dễ dàng hơn, nay nhiều DN cùng “nhảy” qua đường sắt để giảm chi phí nên xảy ra tình trạng quá tải.

Theo ông Nguyễn Lâm Viên, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Vinamit, vận chuyển bằng đường biển rẻ hơn đường bộ đến 50%. DN có thể khắc phục nhược điểm về thời gian vận chuyển bằng kế hoạch chặt chẽ. Tuy vậy, đối với DN phân phối những mặt hàng nhu yếu phẩm, hàng tươi sống có thời hạn sử dụng ngắn thì đường thủy, đường sắt không phải là lựa chọn khả thi.

Ông Văn Đức Mười cho rằng so sánh tính hiệu quả của đường sắt Việt Nam với các nước thì đường sắt Việt Nam quá tệ, không theo kịp nhu cầu phát triển kinh tế. “Vận tải đường bộ, đường sắt, đường thủy đều quan trọng, vấn đề là làm sao tạo sân chơi công bằng cho DN phát triển và quan trọng là giảm chi phí cho DN” - ông Mười nói.

Theo nld.com.vn

Tiến hành thanh tran toàn bộ Tổng công ty đường sắt Việt Nam

Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng vừa  cho biết sẽ thanh tra toàn diện Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam trong buổi làm việc với ngành Đường sắt.

Đường sắt Việt Nam được đánh giá là chậm đổi mới sau nhiều năm. (Ảnh: VnExpress)

Theo đó, Bộ trưởng Đinh La Thăng yêu cầu, chậm nhất trong tháng 5 này, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam phải hoàn thành xây dựng các định mức đơn giá làm căn cứ để xây dựng giá thành, từ giá thành này xác định lại giá vé cho hợp lý; chủ động xây dựng các kế hoạch phát triển thị trường; xây dựng luồng hàng, luồng khách.

Đồng thời, cân đối và tính toán có hiệu quả giữa vận tải hành khách và vận chuyển hàng hóa; phân bổ hợp lý các đoạn tuyến; tiếp tục quản lý an toàn giao thông đường sắt...

Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Đinh La Thăng cũng chỉ rõ những hạn chế, yếu kém còn tồn tại của ngành đường sắt.

(Theo VTV Online) 

Đặc điểm của vận chuyển đường sắt đối với lĩnh vực giao thông vận tải

Vận chuyển đường sắt

Vận chuyển hàng hóa đường sắt là hình thức vận chuyển cơ giới trên bộ hiệu quả nhưng cần đầu tư lớn. Đường ray tạo bề mặt rất phẳng và cứng giúp các bánh tàu lăn với lực ma sát ít nhất. Ví dụ, một toa tàu bình thường có thể mang 125 tấn hàng hóa trên bốn trục bánh. Khi xếp đầy tải, tiếp xúc của mỗi bánh với đường sắt chỉ trên bề mặt rộng bằng một đồng xu. Điều này giúp tiết kiệm năng lượng, nhiên liệu so với các loại hình vận chuyển khác ví dụ đường nhựa. Đoàn tàu có mặt trước tiếp xúc nhỏ so với trọng lượng chúng chuyên chở, nhờ đó giảm lực cản không khí và giảm năng lượng tiêu tốn. Trong điều kiện tốt, một đoàn tàu cần ít năng lượng hơn so với vận chuyển đường bộ từ 50% đến 70% với cùng một khối lượng vận chuyển (hoặc cùng số hành khách). Hơn nữa, đường ray và các thanh tà vẹt phân phối lực nén của đoàn tàu đều khắp, cho phép mang tải lớn hơn vận chuyển đường bộ mà hao mòn đường lại thấp hơn. Vận tải đường sắt sử dụng diện tích và không gian hiệu quả: trong cùng khoảng thời gian, hai làn đường sắt đặt có thể vận chuyển nhiều hàng hóa và hành khách hơn so với một con đường bốn làn xe. Với các lý do trên, vận chuyển đường sắt là loại hình vận chuyển công cộng chủ yếu ở rất nhiều quốc gia. Ở Châu Á, hàng triệu người sử dụng đường sắt là phương tiện đi lại thường xuyên như tại Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản. Đường sắt cũng rất phổ biến ở Châu Âu. Ở Hoa Kỳ, đường sắt nối liền các thành phố rất phát triển ở khu vực Đông Bắc, ở các vùng khác, tính phổ biến còn thấp hơn so với một số nước Châu Âu và Châu Á.

(Theo Wikipedia.com)